Ik heb dat niet nodig, zo'n nepdiploma
Volgens het Openbaar Ministerie in de staat Washington heeft de
Brabander eind oktober 2002 in totaal 1626 dollar betaald voor een
MBA-diploma (Master of Business Administration). Zonder een minuut te
studeren. De man zegt dat hij te goeder trouw heeft gehandeld. Hij was op zoek naar een online studie. „Ik kreeg zo'n advertentie via de e-mail en
dacht dat het een inschrijving voor een studie was. Toen ik het
diploma kreeg toegestuurd, zag ik dat het rommel was. Er klopte niks
van. Ik heb het gelijk weggegooid. Dat betaalde bedrag beschouw ik
maar als leergeld."
Volgens eigen zeggen heeft hij daarna informatica gestudeerd aan de
University of Liverpool, een peperdure online studie van 17.000 euro.
Van Dongen is, al dan niet bewust, onderdeel van een wereldwijde
diplomazwendel die door het Openbaar Ministerie in de Verenigde
Staten is blootgelegd.
Acht Amerikanen verkochten tussen 1999 en 2005 bijna 11.000 diploma's
via internet. Voor de bijna 10.000 kopers die justitie heeft
getraceerd: de documenten zijn formeel niks waard.
De achtergrond van de kopers in Nederland is divers. Gregory Keyes,
een Australische theaterproducent, ex-agent en fitnessgoeroe die
getrouwd is met een Nederlandse, werd in 2004 voor ruim 1000 dollar
doctor in de theaterkunst.
Wouter Sijtsma, oud-regiovoorzitter van de Algemene Vereniging van
Reserve Militairen, kocht in 2002 voor 1700 dollar een
bachelordiploma (Business Administration).
Hoewel het aantal Nederlandse kopers bescheiden is, hebben ze er grof
geld voor betaald, in totaal ruim 10.000 dollar. Bijna een kwart van
dat bedrag staat op conto van Pascal Damen. Hij kocht daarvoor,
volgens de gegevens van justitie, een diploma Doctor of Business
Administration (DBA). Damen reageert hoogst verbaasd. „Ik heb zelf
nooit een diploma gekocht. Voor mijn klanten zeker niet."
Zijn 'klanten' zijn mensen die bij buitenlandse universiteiten een
diploma kopen, niet op basis van jarenlange studie maar van werk- en
levenservaring. Damens omstreden
Een echt diploma vergt jaren studie tegen hoge kosten.
bedrijf, DBA-Intermediair, bemid-delt daarin.
„We houden ons niet bezig met het kopen of verkopen van diploma's via
internet. Wij doen alleen aanvragen voor erkenning van verworven
competenties. We kijken eerst of een universiteit wel erkend is. Ik
doe geen zaken met fake-in-stellingen."
Het Nuffic en de IB-Groep, instellingen die zijn betrokken bij de
erkenning van diploma's die in het buitenland zijn behaald, zetten al
jaren grote vraagtekens bij de
praktijken van Damen.
In hun ogen runt hij een regelrech-te 'diploma mill', een organisatie
die zich bezighoudt met de verkoop van nepdiploma's.
De lijst vermeldt ook een paar Nederlandse topmanagers. Een van hen
is Anthonie de Gooijer, eigenaar van een managementadviesbu-reau en
zoon van een steenrijke investeerder.
Dat hij in juli 2002 met zijn credit-card 841 dollar heeft betaald
voor een Master of Business Administration-diploma, zegt De Gooijer
niets. „Dat weet ik niet. Dat zou ik moeten nakijken. Ik heb meerdere
dingen via internet gekocht, maar geen diploma's. Ik zou zoiets ook
helemaal
niet gebruiken. Ik heb gewoon aan de hogeschool gestudeerd."
Michael Ramsingh, een grote ver-mogensbeheerder en
beleggingsspe-cialist, kocht volgens justitie in de Verenigde Staten
in 2002 voor 536 dollar een eretitel. Hij zegt slachtoffer te zijn
geworden van identiteits-fraude.
„Ik heb rare situaties meegemaakt. Er is de afgelopen jaren geregeld
gefraudeerd met mijn credit-card en persoonsgegevens. Mijn paspoort
is ook een keer gestolen. Er zijn toen in het buitenland bedragen
afgeschrevenlerwijl ik gewoon in Nederland was. Waarom zou ik een
diploma kop§n^ Jkheb dat niet nodig." Het,
Wti-hWtoW
¦ Wereldwijd zijn duizenden zogenoemde 'diplomafabrieken' (diploma
mills) actief. Organisaties verkopen via internet diploma's of titels
zonder dat de kopers een studie volgen.
¦ in de VS zijn acht Amerikanen opgepakt die een grote diploma mill
runden. Ze verkochten aan 9612 mensen iri 131 landen bijna 11.000
valse diploma's.
¦ Onder de kopers zijn ook negen Nederlanders. Het ministerie van
Onderwijs kan niks doen, omdat Het pas straf baar is als zo'n diploma
daadwerkefijk wordt gebruikt.
¦ Werkgevers doen echter zelden aangifte als ze werknemers betrappen
op diplomafraude.
'Werl<gevers zijn laks met controle van diploma's'
De VS wil ook het kopen van nepdi-ploma's strafbaar stellen. In
Nederland is daarvan geen sprake, zegt het ministerie van Onderwijs.
„Het wordt pas strafbaar als iemand bewust een werkgever of
onderwij-sinstelling misleidt door een fake-diploma aan te bieden
alsof dit een gevalideerd getuigschrift is van een erkende
instelling."
Volgens Hoffmann Bedrijfsrecherche sjoemelt een kwart van de sollicitanten met zijn cv. Soms komen ze ook gekochte diploma's tegen. In dat geval is het aan de werkgever of instelling om daar een diploma kopen op deze fictieve naam was makkelijk in de VS. van aangifte te doen. Maar dat gebeurt zelden, zegt directeur , Gerd Hoffmann. Bedrijven reageren laconiek als ze een werknemer betrappen op een vals diploma. Ze vinden ervaring en werk-prestaties belangrijker dan een papiertje. „Hoe mooier het papier met gouden
randjes, des te groter is de kans datje wordt opgelicht. We krijgen
ook geregeld fraudezaken van mensen die met een vals diploma ergens
proberen binnen te komen. Ze solliciteren op een zwaardere
functie dan ze aankunnen."
Syrische chemicus' komt makkelijk aan een drie diploma's
De rechtszaak tegen de acht Amerikanen die wereldwijd valse diploma's
verkochten, leidt tot veel beroering in de VS. Uit het justitiele
onderzoek is gebleken dat onder de kopers honderden (hoge)
overheids-, legerfunctionarissen en docenten zijn.
De meeste Amerikanen kochten een diploma om promotie te maken en een
salarisverhoging afte dwingen, zoals veertien leden van de New Yorkse
brandweer. Tot nu toe is slechts een van de in totaal 9612 kopers tot
een taakstraf en boete veroordeeld.
Achter de zwendel in de VS ging een professionele organisatie schuil.
De organisatie verzon 121 nepuniversiteiten. Dit waren universiteiten
zonder campus met namen als Saint Regis University, John Monroe
University en Concordia University.
De handelaren overspoelden mailboxen met spam, zetten websites van de fictieve universiteiten op, maakten valse documenten en aanbevelingsbrieven en openden speciale telefoonlijnen waar ze tegenover werkgevers de
aanbevelingen bevestig-den. Bestuurslid George Golin van de
accreditatieorganisatie CHEA. „Het is indrukwekkend om te zien hoe
geraffineerd de hele operatie was."
De federale autoriteiten zijn bezorgd omdat potentiele terroristen op
deze wijze gemakkelijk aan een visum kunnen komen voor de VS. Op de
lijst staan ruim tweehonderd kopers uit Saudi-Arabie, Verenigde
Arabische Emiraten, Pakistan en Iran.
De geheime dienst wist bijvoorbeeld eenvoudig een diploma te kopen op
naam van Mohammed Abdul Sayed. Deze fictieve Syrische oud-militair en
chemicus kreeg binnen een maand drie diploma's (scheikunde en
engineering) van de James Monroe University.
Een bekend beeld op de campus in Amerika nadat de Bachelor's Degree
is behaald; de in traditionele zwarte toga gehulde studenten gooien
hun baretten de lucht in. In de Verenigde Staten zijn echter veel
handelaren actief die een diploma verschaffen zonder dat daarvoor een
studie nodig is.