Demasque dader vaak verrassing
Het werk van een bedrijfsrechercheur wordt vaak vergeleken met dat van de politie. „Maar wij hebben niet de bevoegdheid mensen aan te houden en op te sluiten. Ze moeten zelf mee willen werken, maar we vragen niet aan betrokkenen of we ze een tijdje mogen observeren. Wel werken we soms samen met de politie, bijvoorbeeld als we vaststellen dat er gestolen spullen in een huis liggen. Zij kunnen dan overgaan tot inbeslagname."
Per geval worden verschillende opsporingsmethodes gebruikt. „Het kan
gaan om verborgen camera's, het doorzoeken van een pc, iemand volgen
of het praten met getuigen. Ook maken we gebruik van openbare
informatie op internet."
Zo heeft Nieuwendijk een zaak kunnen oplossen waarbij een bedrijf
gestolen goederen terugvond op Marktplaats. „De klant verdacht iemand
uit het magazijn, maar toen wij de spullen anoniem kochten, kwamen we
in aanraking met een heel ander persoon. Via Hyves hebben we ze toch
aan elkaar kunnen linken; ze stuurden elkaar berichtjes over de zaak."
Naast het onderzoek naar de feiten vmdt er altijd een gesprek plaats met de werknemer die van fraude wordt verdacht. Hierin confronteert de bedrijfsrechercheur de betrokkene met zijn bevindingen. „Het voeren van zo'n gesprek is altijd spannend. Het is niet zomaar een trucje dat je uithaalt om
ervoor te zorgen dat iemand bekent. Gooi je het bewijsmateriaal te
vroeg over tafel, dan kan de betrokkene misschien nog wegkomen met
een smoesje." Het is aan het bedrijf of er aangifte wordt gedaan bij de politie.
„Soms kiest de directeur ervoor om de zaak intern af te handelen,
bijvoorbeeld door te eisen dat de medewerker het gestolen geld
terugstort."
Volgens Nieuwendijk komt het geregeld voor dat de pleger van de
fraude een totaal andere is dan het bedrijf op het oog heeft. „Soms
gaat het om de meest loyale werknemer, die altijd op tijd is en geen
probleem heeft met overwerken. De directeur is dan vaak geschokt."
Volgens Nieuwendijk blijft fraude te lang onopge-merkt: „Fraudeurs
zijn slim, maar vaak is de controle onvoldoende. Bij een energiemaatschappij sluisde een medewerker geld, dat het bedrijf terug moest terugbetalen aan klanten, door naar een andere rekening. De directie kwam de diefstal pas op het spoor nadat een klant beide met de vraag waar zijn geld bleef. De zaak speelde al maanden, waardoor de schade in de tonnen liep."
Rest de vraag wanneer iets onschuldigs als het meenemen van een paar
doosjes paperclips dusdanige vormen aanneemt dat het onder het kopje fraude valt. Nieuwendijk: „De oprichter van ons bedrijf formuleerde volgens
mij een goede maatstaf: zou je deze spullen ook pakken als de
directeur naast je stond?"
Wat te doen bij het constateren van fraude?
- Reageer niet te overdreven. Als paperclips verdwijnen, is het beter
een intern briefje te sturen dan een grootschalig onderzoek te starten. - Schakel een jurist in om te onderzoeken wat de arbeidsrechtelijke
mogelijkheden voor bijvoorbeeld ontslag zijn. - Houd de groep mensen die je in eerste instantie inlicht zo klein
mogelijk. Zo voorkom je dat een fraudeur extra bewijsmatenaal kan
verdoezelen.
